Butterfly Works organiseerde een workshop op een basisschool in Kenia om Masaai-kinderen hun eigen woonomgeving te laten beschrijven. De resultaten werden opgetekend in een kinderboek dat nu in de Nederlandse boekhandel ligt. Een nieuwe vorm van kennisuitwisseling tussen tienjarigen uit verschillende continenten. Stipo is één van de sponsors.
‘Als je iets over kinderen in een ander land wilt weten, laat ze dan hun verhaal zelf vertellen,’ zegt Emer Beamer, conceptontwikkelaar en education designer bij Butterfly Works. ‘Dat schept een gelijkwaardiger beeld. We leren onze kinderen hier al op zeer jonge leeftijd dat kinderen in Afrika zielig zijn, ze zijn hier op de kleuterschool al schoenen aan het inzamelen voor de arme kinderen daar. Goed bedoeld, maar je ontkracht de ander met deze charitatieve vorm van ontwikkelingshulp.’
Blader hier door het boek heen (klik op de bladzijden)
Omweggetjes
Butterfly Works, een Nederlandse do-tank die vormgeving inzet om ontwikkelingsvraagstukken te tackelen, pakt het anders aan. Een vergaande participatie van de doelgroep ligt aan de basis van elk project. Om Nederlandse kinderen tussen de zes en acht jaar een beeld te geven van het leven van hun leeftijdgenoten in Kenia, organiseerde Butterfly Works een workshop op een Masaai-basisschool, waar ze de Afrikaanse kinderen zelf hun verhaal lieten doen.
Met een kunstkoffer vol doe-materialen onder de arm vertrok Beamer naar een klein, afgelegen Masaai-dorp vlakbij de grens met Tanzania. Het thema van de workshop luidde: mijn favoriete plek. Beamer: ‘Daarbij struikelden we meteen over een culturele drempel. Nederlandse kinderen vertellen spontaan honderduit over hun lievelingsplekken, maar Masaai-kinderen zijn gewend hun mond te houden in de klas en keurig na te zeggen wat de leraar hun voorschrijft. Het vergde wat omweggetjes voordat we het antwoord vonden op onze vragen.’
Doe-gedeelte
Het teken- en knutselmateriaal in de koffer bood uitkomst: onder begeleiding van de Butterfly-pedagogen en een Keniaans kunstenaar brachten de kinderen letterlijk hun omgeving in beeld. Kleurige tekeningen en collages tonen hoe hun dagelijks leven eruitziet: hun huis, de weg naar school, de koeien, de bomen, de vogels, het houtvuur, de spelletjes die ze doen.
De verhalen en kunstwerken gingen in de koffer mee terug naar Amsterdam, waar ze werden gebundeld in het kinderboek Hier woon ik. ‘Een boek door en voor kinderen,’ benadrukt Beamer, ‘het is geen verhaal dat door ons of een andere organisatie verteld wordt, we hebben opgeschreven wat de kinderen ons vertelden en lieten zien.’
Achterin het boek is een ‘doe-gedeelte’ waar de Nederlandse lezers dezelfde dingen kunnen doen en maken als bij de workshop in Afrika: een voetbal van plastic zakken, een Masaai-ketting van rietjes en papier, je naam schrijven met bloemblaadjes, zand en stokjes.
Uitwisseling
Op http://www.hierwoonik.com/ kunnen Nederlandse kinderen die het boek gelezen hebben ook kennis over zichzelf verbreiden. De ondertitel van het boek – en jij? – leidt naar de website, die de lezers uitnodigt zelf ook een tekening te maken van hun leefomgeving voor op de site. Een vorm van kennisuitwisseling tussen zes- tot achtjarigen; kinderen die op hun eigen niveau meepraten over de situatie waarin zij zich bevinden.
Beamer: ‘Afrikaanse schoolkinderen leren meer over de westerse wereld van een halve eeuw geleden – uit oud westers lesmateriaal – dan over hun eigen cultuur. Het is een grote stap om dan ineens over de inrichting van hun eigen leven te gaan praten.’ Na het succesvol zetten van die eerste stap, volgen er meer. De eerstvolgende editie in de reeks wordt een boek over wonen in Suriname.
Meer informatie
Stipo sponsorde dit boek omdat ons bureau zich bezig houdt met kindvriendelijke steden en leren, en de ontwikkeling en verspreiding van kennis daarover wil stimuleren. De Kinderkoffer is ook met succes toegepast in Zaanstad Inverdan West en Nieuw West, waar Stipo de Sociale Visie begeleidde en nu de kwartiermaker levert.
Het boek is te koop op https://www.oxfamnovib.nl/id.html?id=10234. Van ieder verkocht boek gaat een bedrag terug naar de Napolosa school in Kenia aan de grens met Tanzania, waarmee Butterfly Works het boek maakte.
Zie ook de projectwebsite van Hier woon ik, en de website van Butterfly Works.
